Podstawowe zasady turystyki zimowej

Turystyka zimowa i związany z nią bajkowy śnieżny krajobraz dostarczają nam wiele radości i miłych wrażeń. Czasem jednak zimowe warunki mogą być bardzo trudne, dlatego ważne jest, aby niczego nie lekceważyć i stosować się do zasad bezpieczeństwa. Spójrzmy, o czym należy pamiętać podczas zimowej wędrówki.

Odzież i sprzęt do turystyki zimowej

Głęboki śnieg, lód i mróz, ale też odwilż, błoto czy nieprzyjemny wiatr. Zimą warunki pogodowe mogą być znacznie trudniejsze, a co za tym idzie ogólne poruszanie się po górach wymaga większych umiejętności niż w innych porach roku. Ważny jest nie tylko dobór odpowiedniego ubrania, ale również spakowanie niezbędnego ekwipunku. Wszystko zależy od wybranej trasy turystycznej, pogody i warunków, ukształtowania terenu, a także kondycji fizycznej.

01 Sprzęt turystyczny

Na zimowe wędrówki powinniśmy wybrać wysokie buty trekkingowe w połączeniu ze stuptutami, rakami i rakietami śnieżnymi, jeśli wymagają tego warunki. Stuptuty trekkingowe zabronią, aby śnieg dostał się pod spodnie, a następnie do butów, co przysporzyłoby nam dużego dyskomfortu. Raki turystyczne wykorzystamy w przypadku występowania ciągłej warstwy lodu lub śliskiego terenu oraz zapobiegniemy kontuzjom podczas chodzenia. Przy dużej ilości śniegu i nieutwardzonym terenie powinniśmy korzystać z rakiet śnieżnych, dzięki którym nie wbijamy się w śnieg i znacznie oszczędzamy siły.

Warto też pomyśleć o akcesoriach, takich jak kijki, które mogą nam pomóc w każdych warunkach panujących w górach. Podczas wędrówek w ekstremalnych warunkach naturalną rzeczą jest korzystanie z czekana. Podczas wypoczynku w górach w miesiącach zimowych lub na wiosnę zazwyczaj wszystko jest jeszcze pokryte śniegiem, dlatego warto wyjąć z plecaka podkładkę, która izoluje przed mrozem, zimnem i wilgocią od podłoża. Rozgrzewka ciepłą herbatą z termosu to rzecz oczywista, ale trzeba też pomyśleć o tym, że na dużych wysokościach przy pięknej pogodzie ważna jest ochrona oczu, dlatego pamiętajmy o okularach przeciwsłonecznych z odpowiednią ochroną. A ponieważ zimą dni są krótkie, nie zapominajmy też o czołówce. Nigdy nie wiemy, czy w górach nie zastanie nas ciemność.

Bezpieczeństwo powinno być najważniejsze, dlatego nie lekceważ niczego i obejrzyj sobie filmu o sprzęcie zimowym, który pomoże Ci zaplanować wędrówkę.

02 Warstwy jako podstawa ubierania się w góry

Ubiór podczas zimowych wędrówek będzie oczywiście uzależniony od panujących warunków, pogody, rodzaju i intensywności aktywności fizycznej. Właściwe ubranie poszczególnych warstw jest ważne, jeśli chcemy mieć podczas wędrówki sucho i ciepło. Konieczne jest wybranie kilku funkcjonalnych wysokiej jakości warstw, które można podczas wędrówki połączyć i dostosowywać do aktualnych potrzeb. Film o ubieraniu się “na cebulkę” podczas aktywnego wypoczynku w górach pomoże Ci się w tym zorientować.

Podstawą zawsze jest warstwa bazowa, czyli wysokiej jakości koszulka termiczna, której zadaniem jest odprowadzanie wilgoci z ciała i jednocześnie zapewnienie niezbędnego komfortu termicznego. Istnieją różne rodzaje koszulek termicznych i trzeba je dobrać do intensywności aktywności i warunków zewnętrznych. Bardziej wymagającym turystom polecamy zainwestować w koszulkę termiczną wyższej jakości, której właściwości na pewno docenią w czasie zimy.

Następnie nakładamy pośrednią warstwę izolującą np. bluzę z polaru, kurtkę softshellową lub inny rodzaj kurtki funkcyjnej. Chodzi o oddychającą warstwę utrzymującą ciepło przeznaczoną do aktywności sportowej, czyli głównie do wspinaczki pod górę.

Ostatnia jest warstwa zewnętrzna, czyli kurtka puchowa lub syntetyczna. Przy intensywnej aktywności sportowej zakładamy ją zazwyczaj na szczycie, ale oczywiście w górach sytuacja może być różna i możemy ją wykorzystać również podczas wspinaczki pod górę. Podczas niezbyt wymagającej, mniej intensywnej wędrówki możemy ją nosić przez cały dzień. 

W naszym plecaku nigdy nie powinno zabraknąć warstwy ochronnej, której zadaniem jest ochrona przed deszczem, śniegiem czy wiatrem. W związku z tym wybieramy kurtkę przeciwdeszczową lub wiatroodporną lub połączenie obu.

Posiadając poszczególne warstwy, możesz je łączyć według potrzeb w danym momencie i nie musisz się martwić, możesz z nich korzystać nie tylko zimą, ale przez cały rok.

03 Warunki i pogoda w górach

Oczywiście wędrowanie w piękną słoneczną i bezwietrzną pogodę to marzenie każdego turysty, ale przez większość czasu warunki są zmienne i trzeba się przygotować na różne pułapki. Podczas wędrówki możemy spotkać się z obfitymi opadami śniegu, silnym porywistym wiatrem lub niską temperaturą poniżej zera. Wszystko to utrudnia, a czasem zupełnie uniemożliwia poruszanie się w warunkach górskich. Zalecamy śledzenie prognozy pogody nie tylko wieczorem przed wędrówką, ale także rano, najlepiej z kilku źródeł i odpowiednie dostosowanie wyprawy.

Jeśli wybieramy się w najwyższe partie gór, nie wolno lekceważyć sytuacji lawinowej, ponieważ dotyczy ona także nas, turystów. Powinniśmy zawsze wybierać te obszary, w których nie ma nawet najmniejszego zagrożenia lawinowego. Jeśli planujemy zimową wędrówkę w nieznane tereny, radzimy wejść na stronę laviny.sk, na której podane są miejsca prawdopodobnego wystąpienia lawin, by zasięgnąć informacji z wyprzedzeniem i odpowiednio się przygotować. Zachęcamy do wysłuchania wywiadu ze specjalistą od lawin, by dowiedzieć się więcej o bezpieczeństwie w górach.

Jeśli jednak zdecydujesz się na wyprawę w rejony, gdzie występuje wzmożone ryzyko wystąpienia lawin, nie zapominajmy, że nawet turysta powinien mieć przy sobie sprzęt lawinowy. Taki sprzęt pozwoli nam odnaleźć i uratować ludzi porwanych przez lawinę. Znajduje się w nim wykrywacz lawin, łopata lawinowa oraz sonda lawinowa, które powinny znaleźć się w wyposażeniu przy bardziej wymagającym terenie.

04 Gdzie wybrać się na wędrówkę?

Na Słowacji istnieje wiele możliwości, gdzie wybrać się na wędrówkę nawet podczas zimowego zamknięcia szlaków, które zaczyna się 1 listopada, a kończy 14 czerwca ze względu na odpoczynek zwierząt i przyrody. Mimo to, dostępnych jest wiele łatwiejszych i trudniejszych szlaków turystycznych.

W Tatrach Wysokich dozwolone jest dojście do wszystkich schronisk górskich z wyjątkiem Schroniska Chata pod Rysami. Można zatem wybrać się nad Popradzki Staw, do schronisk Rainerova chata, Zamkovského chata, Zbojnícka chata, Téryho chata, Zelené pleso i Plesnivec. Dozwolone jest również jedno zimowe wejście na szczyt, a mianowicie Skrajne Solisko (Predné Solisko) ze Szczyrbskiego Jeziora. Zainspiruj się np. pomysłem na świetną zimową wycieczkę przez 5 schronisk w Tatrach, którą w drodze powrotnej skróciliśmy sobie jazdą kolejką linową z Łomnickiego Stawu. Ponieważ zimą dni są krótkie, warto korzystać podczas wyprawy z kolejek linowych, na które dzięki karcie Gopass otrzymasz fajne zniżki. O tym, które trasy są dozwolone w innych parkach narodowych i dlaczego należy przestrzegać zimowego zamknięcia szlaków turystycznych, można przeczytać w artykule na MTHIKER.sk.

Nie zapominajmy, że podczas zimowej wyprawy możemy obciążyć nasz organizm dwa razy bardziej niż w innych porach roku. Zimą oddziałują na nas niskie temperatury, a przede wszystkim trudność poruszania się w zaśnieżonym terenie, który niesie ze sobą wiele niebezpieczeństw. Z tego powodu powinniśmy wybierać trasy, o których wiemy, że są możliwe do przejścia. Jeśli wybierzemy szlak pieszy, który zimą jest rzadko odwiedzany lub którego znaczna część jest pozbawiona drzew, będziemy musieli wydeptać własną ścieżkę i poświęcić na to dużo energii.

Ten artykuł powstał we współpracy z MTHIKER.sk. Wiele przydatnych porad i ciekawych pomysłów na wycieczki można znaleźć w ich magazynie a niezbędny sprzęt i odzież można nabyć w sklepie internetowym MTHIKER.